De beklimming van de ‘Olle Griezen’, verslag van 8 en 15 mei

 

Nee, we zitten niet in Groningen op de Martinitoren, maar we hebben het wel over de ‘Martini’s’ vandaag. Dat zijn onze beide Martins, Martin 1 en Martin 2, u weet wel. En dat zijn beiden ook nog eens echte ‘Olle Griezen’. Da’s Gruns voor Oude Grijzen… De bijnaam van de Martinitoren is dan ook d’Olle Grieze. Dat klinkt niet zo fijn... Ik heb die toren weleens beklommen en dat is een lastige klim. Heel veel treden en die zijn steil en smal. En meer dan honderd keer ga je dus kort de bocht omhoog, zo smal is die wenteltrap en zo steil. De Alpe d’Huez met slechts 21 haarspeldbochten is er niets bij…

 

Twee keer na elkaar mocht ik op maandag voor de interne aantreden tegen Martin. Eerst Martin 1 vorige week, die aan een vierde jeugd bezig is; en nu Martin 2, die vorige week Sherief knap min of meer op remise hield tot hij toch een foutje maakte en verloor. Een lastige klim, deze oude grijze Martini-Torens. Hoe kom je daar zonder kleerscheuren overheen? De spectaculaire offerpartij van Martin 1 (MvV) van vorige week had u nog van mij tegoed. Alleen het minder goed aflopende slot had ik laten zien. Hier volgt eerst wat daaraan voorafging, en daarna de partij van deze week.

 

Martin van Velzen – Gerard Milort

 

Stelling na 10…b7-b5

 

Zwart staat klaar om de witte koningstelling open te breken en de aanval in te zetten. Maar Martin is mij voor. Ik zei nog voor de grap dat hij maar beter niet op b5 kon offeren, want het leek me niet helemaal goed. Maar tot mijn verbazing kwam Martin na een kwartiertje denken inderdaad met een stukoffer op b5. 11.Pxb5?! axb5 12.Lxb5 Ld7 13.e5 0-0 14.Pg5

 

Stelling na 14.Pf3-g5

 

Ik was hier niet zo bang voor tijdens de partij, maar dat had ik beter wel kunnen zijn. Alleen de zet e5-e6 leek mij vervelend. Ik had zelf e6 kunnen spelen, maar dan volgt de breekzet g4! Ik zag een klassiek schijnoffer waarmee ik een pion kon winnen. Slaan op e5 met het paard, want Lb5 staat niet gedekt. Op terugslaan op e5 komt Lxb5, en op slaan op d7 komt Pxd7. Maar hoe was de stelling die dan overbleef? Tweesnijdend, want na terugslaan op e5 met een pion kan wit toch breken met e6; terwijl ik de open b-lijn heb en mijn loper op g7 gaat ook meedoen. Een leuke pot om te spelen, dus… doen! 14…Pxe5 15.dxe5 Lxb5 16.e6 f6 17.Pf7 Db8 (meteen slaan op f7 kan nog niet wegens Db3+ en de loper op b5 valt. Dus die moest eerst gedekt worden) 18.Dg3

 

Stelling na 18.De3-g3

 

Toch een lastige stelling, ondanks het museumpaard… Het paard staat erg mooi, maar doet niet veel. Dat heet een museumstuk in schaaktrainingsjargon 😊. Maar wie het laatst lacht, lacht het best, want pion g6 is niet erg goed te dekken. Op Kh7 komt f5 en de tent gaat open. En direct g5 leek me ook niets. Daarom besloot ik het museumstuk maar aan te kopen en daar een toren voor te offeren. 18…Txf7 19.exf7 Kxf7 20.Db3+ e6 21.Tae1 Ld7 22.Te3? Da7!

 

Stelling na 22…Db8-a7!

 

Maakt veld b8 vrij voor de toren om b2 aan te vallen en kijkt met een schuin oogje naar Te3. Ik verwachtte hier de breekzet f5, want ik vermoedde dat Martin de zet Lh6 even gemist had. En dat bleek te kloppen. 23.f5? Lh6! 24.fxe6+ Ke7!

 

 

Stelling na 24…Kf7-e7!

 

De zwarte koning moest uit het schaak in het schaak om d7 te dekken. Anders komt daar een witte vrijpion te staan. Nu volgt op 25.exd7+ eerst slaan op e3 (met schaak!, zodat er geen tijd voor Te1 is). Schaak opheffen door het schaak gevende stuk te slaan, heet dat bij de jeugd. Het beste voor wit was hier nog 25.Tde1, want Lxe6 kan nog niet wegens 26.Dxe6+ enz. Maar ik wil helemaal niet slaan op e6, ik kan juist prima schuilen achter die pion. Ik haal gewoon de loper weg naar c6 (of a4) en sla een keer op e3. Zwart blijft een stuk voor. Ook in de partij na 25.exd7+ Dxe3+ en wit gaf het op 0-1.

 

Een miniatuurtje, want nog net binnen 25 zetten gewonnen. Dat betekent niet dat Martin er niets van bakt. Integendeel, vorige maand won Martin zelf in 26 zetten, nota bene als invaller in het tweede tegen SHTV 2 dat naar de promotieklasse is gepromoveerd! Ook toen offerde Martin een vol stuk voor de aanval. Kijk, sidder en huiver…

 

R. vd Smitte (SHTV 2) - Martin van Velzen (RSC BP 2)

 

Stelling na 18.e2-e4

 

Wit staat een pion voor en dreigt na f5, loper weg, en slaan op c4 nog eentje te winnen. Martin trekt er zich niets van aan en speelt onverschrokken 18…Tab8 19.f5 Txd1+ 20.Txd1 Tb6!?

 

Stelling na 20…Tb8-b6!?

 

21.Da8+ Kh7! 22.fxe6 Dc5+! 23.Kh1 Df2!

 

Stelling na 23…Dc5-f2

 

24.exf7 Nu moet zwart nog even opletten, want op 24.exf7 Txb2? komt keihard 25.f8P+! en wit geeft mat met zijn minorpromotie door 25…Kg8 26.Pd7+ Kh7 27.Pf6+!! (zie analysediagram)

 

Analyse na 27.Pd7-f6+!

 

Zowel na 27…Kg6 28.De8+ Kg5 29.h4++ als na 27…gxf6 28.Td7+ Kg6 29.De8+ Kg5 30.Tg7++ is het mat; waardoor zwart gedwongen is met 27…Dxf6 zijn dame te offeren!

 

Dat zag de tegenstander van Martin niet, en ook op de volgende zet miste hij een kans op behoud. 24…Dxf7! 25.Dxa7? (Reddend was hier 25.Dc8!! met de ‘dreiging’ Df5+ en dameruil)  Df3+! 26.Kh1 Txb2! en mat is niet meer te dekken! 0-1.

 

Slotstelling na 26…Tb6xb2

 

Ik was dus gewaarschuwd toen ik vorige week tegen Martin 1 speelde. Diezelfde avond leek Martin 2 af te stevenen op een sensatie. De scherpe opening van Sherief werd telkens met de beste zetten beantwoord en ook de koningsaanval die volgde leek door Martin de Groot onverschrokken te worden afgeslagen. Net toen iedereen dacht dat het eeuwig schaak werd maakte MdGr een klein foutje, waardoor hij in een lastig pionneneindspel terecht kwam, dat Sherief nog net wist te winnen.

 

Ik was dus opnieuw gewaarschuwd toen ik deze week met wit tegen Martin 2 mocht aantreden. Op een snelle overrompeling hoefde ik niet te rekenen. Ik besloot tot een positionele opzet, met bezetting van het centrum, meer ruimte voor mijn stukken, en een zwakke loper voor hem op c8 tegen een sterk paard van mij op e5. Het Catalaans leent zich goed voor deze strijdwijze.

 

Gerard Milort – Martin de Groot

 

Stelling na 9…Pd7-b6

 

Door in de opening de zet Pc3 uit te stellen kan wit na slaan op c4 meteen Pbd2 (of Pa3) spelen, en dan met het paard terugnemen op c4. Dat komt vaak voor in het (aangenomen) Catalaans. Nu zou je verwachten dat wit 10.Pce5 speelt. Dat ziet er ook goed uit, maar eigenlijk wil ik het andere paard naar e5 spelen, om Lg2 te activeren, terwijl het paard van c4 dan eventueel ook via e3 naar c5 kan… Maar eerst kies ik ervoor om pion b7 onder druk te zetten en zo de zwarte ontwikkeling moeilijk te maken. Zwart speelt meestal een paard naar d5 en wil dan c5 spelen om te breken. Daarom lok ik c6 uit, om de opstoot c5 te ontmoedigen. 10.Pa5!? Grappig genoeg vindt de machine dit een hele goede zet! 10…c6 (opzet gelukt) 11.Tc1 Pbd5 12.Pc4! Opnieuw een goede zet. Het paard is klaar op a5 en gaat nu richting d6, e5 of e3… 12…Ld7 13.Db3 Dc7 14.Pfe5 Pb6

 

Stelling na 14…Pd5-b6

 

Wit heeft bereikt wat hij wilde, een paard op e5, een loper op d7 die niet veel doet, en weinig ruimte voor de zwarte stukken. In zo’n situatie wil zwart wel graag stukken ruilen, en wit meestal niet. Ik moet nu kiezen: wil ik met 15.Pd2 de stukken op het bord houden, of laat ik een paardruil toe. Ik hoopte hier eerst d5 te kunnen spelen, maar daarna keek ik naar e4-e5 en dan Pd6. Ik twijfelde en dat is meestal niet handig. 15.e4 Pxc4 16.Txc4 Tfd8 17.Tfc1 Tac8 18.Dc3 Db8

 

Stelling na 18…Dc7-b8

 

De zet Dc3 deed ik om Pe5 te dekken als ik d5 wil spelen. Wat ga ik nu doen, e5 of toch d5?! Of is er nog een ander plan? Ja, er zijn vele plannen in deze stelling. Op de damevleugel bijvoorbeeld, met a3 en b4-b5; of in het centrum met f4 en Pd3. Of op de koningsvleugel?! Nu bijna alle zwarte stukken opgesloten zijn op de damevleugel, is een mooi moment aangebroken om te switchen naar de andere kant! En ik speel nu eenmaal graag op de ‘verkeerde vleugel’… Dus deed ik: 19.g4!? h6 20.h4 Le8 21.g5 (structuur, spanning, slopen, heet dat in trainersjargon bij de jeugd) hxg5 22.hxg5 Ph5?! Beter was hier 22…Pd7. 23.Df3 g6 24.Lh3?!

 

Stelling na 24.Lg2-h3

 

Wit staat nu heel mooi en dreigt bv. Pxg6 en Lxe6+, of direct Lg4, Kg2 en Th1, met sterke aanval. Ik had ook alleen maar oog voor mijn eigen kansen, en overzie hier een mooie tactische combinatie van zwart. Maar ook Martin had geen moment gedacht dat hij hier een tegenkans had die een gelijke stelling oplevert. Ziet u de reddende combi? Met een (Russisch) kwaliteitsoffer kan zwart het paard op e5 onschadelijk maken en zijn stukken bevrijden. Zie: 24…Txd4! 25.Txd4 Dxe5 26.Td3 Dxg5 en de stelling is gelijk… Overigens hoeft wit niet meteen terug te slaan op d4, hij kan de kamikaze tussenzet 25.Pxf7! spelen, waarna het heel ingewikkeld wordt. 25…Txc4 26.Ph6+ Kh7 27.Txc4 de5 met slechts heel licht voordeel voor wit. Een moeilijke variant en een onverwachte kans, die je niet zo snel ziet als je aan het verdedigen bent. Martin ging verder met 24…Dd6 25.Lg4 Pg7 26.Df6 Tc7 27.Kg2! b5

 

Stelling na 27…b7-b5

 

Ik had al gezien dat ik d4 mag weggeven. Na Kg2 is Th1 al een dreiging. Nu speel ik Tc4-c3, waarna ook Th3 er nog bij komt. Overigens kan wit na 28.T4c3 Dxd4 29.Td3 (of Td1) een dame voor een toren en een stuk winnen, maar dat vind ik zonde van mijn stukken en van de aanval. Ik ga voor mat! 28.T4c3 Dxd4 29.Th3! Dxe4+ 30.Lf3!

 

Stelling na 30.Le2-f3

 

Ik verwachtte hier 30…Df5, waarna ik ook 31.Tch1 gespeeld zou hebben. Op 31…Dxf6 komt dan meteen 32.Th8 mat, terwijl na 31…Ph5 32.Lxh5 gxh5 33.Txh5 Dxf6 34.exf6 volgt en ook dan gaat zwart mat op h8. De partij ging verder met 30…Dd4 31.Tch1… Het is ondekbaar mat op h8, dus hier gaf zwart het op, 1-0.

 

Ook deze ronde was Martin 1 weer goed op dreef. Tegen Ton van der Zijden kwam hij met zwart weliswaar een pion achter, maar met een mooi paard op f4 dat de stelling voldoende in zijn greep hield. Toen Ton in grote tijdnood kwam, dachten de omstanders zelfs even aan een overwinning voor Martin van Velzen. Maar Ton won niet voor niets het snelschaken enkele weken geleden. Onverstoorbaar speelde Ton snel door, net zolang tot Martin het moeilijk kreeg en begon te shaken. Kwam wellicht door het advies van James Bond, die over zijn Martini’s altijd zegt: Shaken, not stirred! Na dameruil en pionverlies was het snel over en won Ton toch nog.

 

De overige uitslagen van 15 mei zijn:

Ton won dus van Martin van Velzen. Broer Gerard liet zich verrassen door teamgenoot Han Feenstra, die een meerslag combinatie beter had doorgerekend. Na alle afruilen bleef Han een stuk voor, waarna Gerard van der Zijden capituleerde.

Lex van der Meer, goede kracht in het derde, verraste ook vriend en vijand, door tegen vaste kracht van het tweede Jan Wuister eerst een kwaliteit te winnen, en vervolgens het eindspel met toren en twee pionnen tegen loper en twee (vrij) pionnen moeiteloos naar winst te voeren. Lex stoomt de top-tien binnen!

Ruut de Boer overblufte Evert van Dalen in het middenspel met een stukoffer tegen de witte koning. Evert overblufte op zijn beurt door het offer niet aan te nemen, maar met een pion minder de aanval tegen te houden en zelf ook gevaarlijk te worden. Voorzichtig als Ruut altijd is, koos hij eieren voor zijn geld. Of beter gezegd, hij had liever een half ei dan een lege dop. Dus nam Ruut het vredesaanbod van Evert na ampel beraad aan. Remise.

Jan Roeleveld was vrij omdat Johan er niet was en speelde een paar potjes tegen Zsofia. Dat viel hem nog niet mee, want ik geloof dat hij verloor van haar.

 

Johan is maandag overdag onwel geworden en naar het ziekenhuis gebracht, waar hij een lichte hersenbloeding bleek te hebben. Dinsdag is hij geopereerd. We hopen snel te horen hoe het met hem gaat en wensen Johan en zijn familie veel sterkte en beterschap!

 

Omdat Sherief makkelijk won van John staat volgende week de topper tussen Sherief en mijzelf op het programma. De laatste kans voor Sherief om nog kampioen te kunnen worden. Maar dan moet hij wel winnen, en dan moet ik ook nog de laatste ronde punten morsen. Het kan dus nog wel, we gaan het zien komende weken!