Het leek wel Carlsen tegen Karjakin

 

Het was een memorabele maandagavond in november, zowel in Belgisch Park als in Central Park NY. De kampioenen en de uitdagers maakten er een mooie en spannende wedstrijd van Carlsen stond eerst wel aardig, maar na enkele fouten kwam Karjakin in het voordeel, en dat liet Sergey die avond niet meer glippen. Zo had het ook hier in Scheveningen kunnen gaan. Als Sherief zijn kansen in tijdnood optimaal had benut Dan zouden we nu weer gelijk hebben gestaan. Ik had er overigens niet op gerekend dat dit topduel nu al plaats zou vinden. s Middags had Sherief mij nog ge-smst dat we misschien tegen elkaar zouden spelen. Welnee, zei ik, dat kan niet, kijk maar naar het kleursaldo. Jij hebt net twee keer zwart gehad, en dan zou je nu weer zwart hebben. Want hij had al wit tegen mij gehad aan het begin van deze cyclus. En ik had net al een paar keer met wit gespeeld. Ik dacht zelf met zwart tegen Aat te moeten, en zette in op Sherief tegen Ton. Maar blijkbaar had Hans nog een appeltje te schillen met broer Ton, want zij speelden tegen elkaar. En Hans won!

Een beetje onvoorbereid begonnen Sherief en ik aan onze zoveelste Konings-Indir, waarbij ik dus wit had. Dit keer moest ik achter het bord een kleine variatie bedenken in mijn h3 variant, want de laatste keer kwam ik toch niet goed te staan. Ik vond een kleine verbetering door met g3 zijn paard van f4 af te houden. Na de gebruikelijke zetten als b4 van wit en f5 van zwart en op beide flanken een pion ruilen ontstond de volgende stelling.

 

Gerard Milort Sherief el Sayad

 

Stelling na 16g6xf5

 

Hier had ik het gevoel dat wit beter staat. Wit heeft op de damevleugel meer ruimte en kan op c5 aansturen, terwijl zwart nog geen koningsaanval heeft en zijn eigen koningsstelling ook niet helemaal veilig is. Mijn plan was om Pb5, Td1 en c5 te spelen, en ik vroeg me af waar mijn dame dan het beste staan. Dat leek mij op c1, met een doorkijkje naar h6 en naar c5 en c7. Ook veld d1 is aantrekkelijk, want dan staat Ph5 indirect in. Maar omdat de toren ook mooi naar de d-lijn kan, koos ik voor veld c1, tot groot verdriet van de computer, die Dd1 veel beter vindt. 17.Dc1 Kh7. Sherief dacht vrij lang na over deze zet. Inmiddels had ik hier eigenlijk e4 verwacht, omdat zwart dan Pe5 kan spelen en eventueel Pd3. Dat is precies de reden waarom de computer Dc1 afkeurde. Maar wit kan dan wel op h6 nemen, en de wilde variant die de computer dan geeft bedenk je niet zelf achter het bord. Na e4 vindt de engine de stelling in evenwicht, terwijl na Kh7 hij bijna +1 aangeeft. De partij gaat verder met: 18.Ph4 Pb6 19.Pb5 Ld7 20.Pa3!? Pa4!? Beide partijen zetten hun paarden aan de rand tegenover elkaar. Een apart gezicht. Kunnen paarden ook oppositie nemen?

 

Stelling na 21.Dc1-c2

 

Het leek mij sterk om zowel Pa4 als f5-Kh7 onder vuur te nemen. Ook Dd1 zag er sterk uit, met aanval op Pa4 en Ph5. Maar dan kan gewoon De8 en staan beide paarden weer gedekt. Nu hoop ik een keer tot g4 te komen en op g6 binnen te komen. De beste zet was echter 21.c5 geweest, mijn oorspronkelijke plan In de KID speelt wit immers op de damevleugel, en zwart op de koningsaanval. Maar ik verval in mijn oude fout, namelijk op de verkeerde vleugel spelen, en zelf op koningsjacht gaan. Sherief kwam nu met een hele vervelende doch sterke zet die mij (dom-dom) verraste. Had ik echter zwart gehad, dan had ik het zelf ook direct gespeeld! Wat speelde zwart hier? Inderdaad, 21Pf4! Met het idee om na 22.gxf4 Dxh4 de koningstelling binnen te dringen. Dat leek me niet zo fijn. Grappig genoeg zegt de computer dat 22.gxf4 Dxh4 23.Pb5 de beste variant is, met voordeel voor wit. Dat zag ik niet zo Ook 22.Lxf4 exf4 sprak me niet zo aan, want daarna komt slaan op g3. Ik kan dus niet tegenhouden dat zwart zo meteen op g2 kan slaan, ook niet fijn. Of erger nog, Pe2+ en Pd4 speelt Ik wist het even niet meer, en onaangenaam verrast als ik was door Pf4 ging ik alsnog verder met 22.c5 Pe2+ 23.Kh2 (Kh1 was beter) Pd4 24.Dd1 Pb2?! Zwart had ook op c5 kunnen slaan, waarop ik overigens b5 moet antwoorden. 25.Db1 e4 26.Lxe4?? Op dit moment was ik echt de weg kwijt en deed ik net als Carlsen een kamikaze zet Ik dacht via een schijnoffer op e4 daarna met Lc3 een paard terug te winnen. Met de koning op h1 had dat wellicht gekund, maar dankzij Kh2 kon het niet. Dat komt doordat zwart nu de mogelijkheid Pf3+ heeft gekregen, met tempowinst en aanval op c3 (of b2), zoals zal blijken. Zo was 26.Dxb2 niet mogelijk wegens Pf3+ 27.Pxf3 Lxb2 met damewinst.

 

Stelling na 26.Lg2xe4?

 

Ik dacht na 26fxe4 27.Dxe4+ Kg8 gevaarlijk te worden met Pg6 of met Lc3 n van de twee paarden te vangen. Maar op de geplande zet 28.Lc3 komt Pf3+ 29.Pxf3 Lxc3 met duidelijk voordeel voor zwart. Eerst geef ik mijn voordeel weg en staat het weer gelijk, dan offer ik een stuk voor niets Niet zon beste avond, tot nu toe. Uit arremoede ging ik verder met 28.Lc1 en probeerde ik na Pa4 29.Le3 Pf5 30.Pg6 Te8 31.Df3 Pxe3 32.fxe3 Kh7 nog wat te bereiken met 33.Df7

 

Stelling na 33.Df3-f7

 

Grappig is dat beide paarden aan de rand nog steeds niet veel doen. Maar mijn aanval stelt ook niet zo veel voor. 33Txe3 34.Pf4 De8?

 

Stelling na 34Dd8-e8?

 

Returns the favour, maar het is (nog) niet aan mij besteed. Hier had ik met 35.Ph5! Dxf7 36.Txf7 Kg6 37.Txg7 Kxh5 38.Txd7 Txa3 39.Txc7 goede remise kansen gehad. In plaats daarvan ruilde ik dames en haalde ik d6 op en kon ik nog spartelen, maar ik bleef verloren staan. Met 34dxc5 in plaats van De8? had zwart groot voordeel (-3,0) kunnen behouden. Niet goed was overigens 34Txa3? 35.Ph5! (dreigt mat op g7) Df8 36.Dxf8 Lxf8 37.Txf8 Txa3 38.Tf7+ gevolgd door Txd7 en wit leeft nog. Nog erger voor zwart zou hier 35Dg8?? zijn, wegens 36.Pf6+! (zie analysediagram) Kh8 37.Dxg8 mat!

 

Analyse na 36.Ph5-f6+

 

Intussen was Sherief al flink in tijdnood gekomen, net als ik, beiden hadden minder dan vijf minuten voor deze ingewikkelde stelling. Er volgde dus 35.Dxe8 Txe8 36.cxd6 cxd6 37.Pc4 Lb5 38.Pxd6 Lxf1 39.Pxe8 Lb5? Een onhandige zet in tijdnood. Beter was 39Le5, want nu kan ik ook nog pion b7 ophalen, waarna ik weer compensatie heb gekregen voor het stuk. 40.Pd6 Pc3 41.Pxb7 Le5 42.Kg2? En hup, daar gaat de compensatie weer in de doos Met 42.Pc5 zou zwart eerst op f4 moeten slaan voordat hij d5 kan ophalen, met goede remise kansen. Maar door de onhandige opstelling van Kg2 op de lange diagonaal h1-a8 kan zwart nu ineens wel meteen op d5 slaan, zonder eerst Lxf4 te hoeven spelen. 42Pxd5!

 

Stelling na 42Pc3xd5!

 

Shit. Heel vervelend, want nu moet ik wel paarden ruilen. En twee lopers zijn veel en veel sterker dan n paard, en de b-pion kan ik toch niet houden. Mijn enige hoop is dat ik zijn witveldige loper kan ruilen en mijn koning op h1 kan zetten, waarbij zwart zijn h-pion overhoudt. Die kan dan niet promoveren, omdat de bruine loper veld h1 niet kan dekken. De tijdnood was nu zo groot dat Sherief ongeveer leefde op de 10 seconden increment, en daar had hij het zwaar mee. Ik probeerde pion h6 te ruilen of te slaan door met mijn koning daar naar toe te lopen, maar zelfs als ik Kx6 kan spelen, dan kan ik het nog afleggen tegen de lopers. Want als de witte koning zo ver weg staat, kan het eenzame paard worden opgejaagd en worden gevangen. En ja, met twee lopers mat zetten is niet zo moeilijk. Een zet of tien later stond het zo:

 

Stelling na 55.Pd4-f5

 

Als ik h6 kan slaan of als Sherief op f5 slaat kan ik remise maken, dacht ik. Blijkbaar dacht Sherief dat ook, want hij speelde 55Lb5. Nu kan 56.Pxh6? niet wegens Le8+ 57.Kh4 Lxh6, maar ik hoef niet te nemen op h6. Wat zwart echter overzag is dat hij wel degelijk op f5 kon slaan. Het eindspel na 55Lxf5 56.gxf5 Kxf5 is alleen remise als ik met de koning op h1 kan komen. Maar doordat pion h3 in de weg staat lukt dat niet! Zie 57.Kh4 Kf4 58.Kh5 Kg3 59.h4 Kh3! 60.Kg6 Kxh4 en zwart wint. Ook nu staat hij nog steeds gewonnen. Zelfs als wit op h6 kan nemen met de koning en het witte paard midden op het bord staat, kan het paard worden opgejaagd en opgesloten door de beide lopers. En met twee lopers kun je zoals gezegd prima mat zetten! Nu ga ik toch maar terug met de koning om dichter bij veld h1 te komen. 56.Pg3 Le8+ 57.Kh4 Kg6 58.Pe4 Le7+ 59.Kg3 Lc6 60.Kf4!

 

Stelling na 60.Kg3-f4!

 

Een lokzet. Natuurlijk weet Sherief dat hij niet op e4 mag slaan omdat hij dan de loper van de verkeerde kleur overhoudt en niet bij h1 kan komen. Hij moet de witveldige loper overhouden om te winnen. Maar hij mag niet onder alle omstandigheden de andere loper ruilen. Hij moet wel een pion overhouden! En dat ontglipte hem even in tijdnood in de uitvluggerfase. Er kwam 60Lg5+? 61.Pxg5! hxg5+ 62.Kg3! en nu is er niets meer te doen tegen h4 met afruil en remise. -. Opnieuw ontsnapt! Zo raak ik mijn titel nooit kwijt. Dat deed Karjakin maandag beter, al lukte het hem niet om s woensdags opnieuw te winnen. Toen ontsnapte Carlsen ternauwernood, net als ik tegen Sherief. Kunnen ze net zo goed ons op dat podium zetten! J