Verslag 5 oktober

Door Hans



Aan het begin van het verslag eerst een leuke puzzel van Chess.com:


Wit wint (nog net…), maar hoe?


Zwart dreigt telkens mat door het wegspelen van de koning of door promotie op c1. Wit kan het echter nog net winnen. Voor oplossing naar beneden scrollen tot onder aan het verslag.


Interne competitie, 4de ronde


Ton speelde weer zijn geliefde variant van het Siciliaans. Niet goed, maar als je het niet kent... Ton bleek het ook niet goed te kennen en ik kwam met voordeel uit de opening.


Stand na 9.Pgf3


Hier wou ik 9... Db6 spelen. Pent de pion en valt b4 2x aan, wat mogelijk de zwakke zet c3 uit kan lokken. Maar wit heeft dan het betere 10.Pc4 en de dame moet weer weg. Dus besloot ik maar 9... b5 te spelen, om het witte paard een goed veld te ontnemen. Tot mijn verbazing speelde Ton alsnog 10.c3 (? Noot GM: dit is positioneel niet erg verantwoord, want je sluit de open loper diagonaal af!). Ton zag 9... Pxe4 10.Lxg7 Pxd2 11.Lxf8 Pxf3+ 12.Dxf3 ietsxf8 en dacht dat ik dan 2 stukken voor de toren zou hebben. Ik dacht dat zelf ook even, maar na er goed over nagedacht te hebben, wist ik dat het er toch echt maar 1 was. Zwart staat hierdoor positioneel al duidelijk beter. 10... Dc7 11.O-O Tfd8 Een veldje verder was beter, maar het is vaak lastig inschatten waar de torens het beste kunnen staan. 12.Tc1 c4 13.dxc4 bxc4 14.De2 Tac8 (Pb6 schijnt iets beter te zijn, maar ik was Pd7-e5-d3 van plan). 15.Pe1?



Om f4 te kunnen spelen, maar ook om het paard via c2 naar e3 te spelen en zo veld c4 nogmaals onder vuur te nemen. Een gevaarlijke lange onderneming als je positioneel al wat minder staat. Stockfish geeft al ruim 3 pionnen voordeel voor zwart aan met 15... d5. Of dat nu komt omdat Stockfish hoge positionele waarderingen heeft, of omdat er werkelijk zo diep gerekend wordt dat stukwinst al gevonden wordt, is mij niet bekend. 15... Db6 Om f4 wat tegen te houden. 16.Pxc5 is niet mogelijk, omdat wit dan het paard verliest na 16... Db5. 16.a4 Pe5 17.a5 Db5 18.h3? Een onnodige zet. Ik heb niet de intentie om een paard naar g4 te spelen. De waardering, die door mijn mindere zetten al was gedaald naar een half pionnetje, stijgt alweer tot boven de 3. 18... d5 19.Pef3? dxe4? Waarom niet gelijk 19... Pd3 20.Pxe4? (Pxe5) Pd3?



Eerst het paard op e4 slaan was beter. Ik geef Ton hier de gelegenheid om een tegenaanval te starten. 21.Pd4 (Pxf6+) Pxc1 22.Lxc1 Dd7? (Db8) 23.Pc5 Er is eigenlijk nog niets aan de hand, maar de rap naderende tijdnood verhinderde mij om alles goed door te rekenen. Ik besloot om de kwaliteit terug te geven. 23... Txc5? 24.bxc5 Dd5 25.c6 En hier bood Ton tactisch remise aan. Stockfish geeft 0.00 aan. Ik dacht nog wel beter te staan, maar ik durfde het niet aan. Toch listig zo’n vrijpion in tijdnood.


Bart had veel tijd nodig om Han partij te geven. Uiteindelijk ging Bart toch, in wellicht al een mindere stand, door de vlag.


Cor Groen won nog wel een pion tegen Aat, maar kwam in vreselijke tijdnood en ging door de vlag in verloren stand.


Cor de Jong offerde een stuk voor 2 pionnen tegen Gerard van der Zijden, maar verloor nog een stuk toen hij voor een derde pion ging die giftig bleek.


Robert heeft vaak grote moeite om de juiste zetten te vinden in de opening en middenspel. Hierdoor verliest hij vaak door tijdnood de partij. Vandaar dat ik besloot om zijn partij eens te analyseren, zodat ik hem wat tips kan geven.


Robert - Martin

1.e4 e5 2.Pf3 Pc6 3.Lc4 Pf6 4.Pg5 Het is niet gebruikelijk om in de opening 2x met hetzelfde stuk te zetten, maar hier is het nog wel theorie. 4... d5 5.exd5 Pa5 6.Lb5+ c6 7.dxc6 bxc6



Het ziet er redelijk uit voor wit en er is ook nog niets aan de hand. Pion voor en de geïsoleerde c-pion lijkt ook niet veel waard, maar zwart heeft wel degelijk compensatie. Zwart is beter ontwikkeld daar wit eerst nog zijn loper in veiligheid moet brengen. Tot hier was het gewoon theorie. De volgende zet staat ook nog in het boek, maar met een vraagteken. 8.La4? Het lijkt wel leuk om de c-pion te blijven pennen en later met Lb3 2x f7 aan te vallen, maar als zwart het goed speelt, neemt hij rap de aanval over. 8... h6 9.Pf3 e4 10.De2



Martin heeft 2 zetten lang veruit de beste zet gevonden, maar hier niet. 10... Le7 Zwart staat nog wel duidelijk beter, maar 10... Le6 schijnt 2 pionnen beter te zijn voor zwart. Ik snap niet precies waarom. 11.Pg1? (Pe5 is veel beter. Het is belangrijk dat wit snel rokeert). 11... O-O 12.Pc3 Lg4 13.f3 (Dit opent de e-lijn en dat wil je liever niet met koning en dame op die lijn. 13.Df1 is weliswaar ook niet fijn, maar wel de beste. 13... exf3 14.Pxf3 Lc5 Goed gespeeld door Martin. Verhindert de rokade en dreigt natuurlijk Te8. 15.Df1 Nu was Pd1 de beste met het idee om het paard op e3 te zetten, maar het blijft een hopeloze stand. 15... Te8+ 16.Pe2 Dd5 17.d3 Tad8 18.Ld2 Le3 19.Lxe3 Txe3 en opgegeven.


Nog een paar tips van het internet geplukt:


De gouden regels van de schaakopening

Het doel van de schaakopening is om je stukken te mobiliseren en actief te maken in de strijd. Daarbij is het belangrijk om invloed en controle te hebben over het centrum van het schaakbord.

Beginners maken vaak fouten in de opening, en daarom zijn er drie handige regels en principes waar je je altijd aan moet houden:

  1. Plaats een pion in het centrum. Hiermee vecht je voor de controle van het centrum, waar de stukken zullen strijden.

  2. Ontwikkel je stukken. Door je stukken (met name de paarden en lopers) van de achterste lijn te halen worden ze actiever en helpen ze ook in de strijd om het centrum. Zorg er dus voor dat je eerst al je lopers en paarden ontwikkelt. Daarna pas de torens en dame.

  3. Breng je koning in veiligheid door (snel) te rokeren. Als het centrum wordt geopend door de ruil van pionnen staat de koning niet veilig in de centrale lijnen. Met een korte rokade of lange rokade breng je de koning in veiligheid en staan de pionnen voor de koning meteen gedekt. Heel vaak is de korte rokade het beste.

Beginnersfouten in de schaakopening

Keer op keer zie ik beginnende schakers verliezen door deze principes niet toe te passen. Doe je zelf dus en plezier en denk elke partij aan deze opening principes: pion in het centrum, ontwikkelen van paarden en lopers, en (kort) rokeren.

Dit zijn de voornaamste fouten die gemaakt worden in de schaakopening:


Verder zijn tempo’s erg belangrijk. Als je b.v. Pg5 speelt zonder directe dreiging en de tegenstander kan je paard weer terugjagen met h6, dan heeft zwart dus gratis f6 mogen spelen en is nog aan zet ook. Zorg dat je stukken goed kunnen bewegen. Hoe meer zetten je kunt doen, hoe vaker je je kunt redden uit lastige situaties.


Vervolg verslag interne:

Alexandr speelde tegen een schaakvriend en (KNSB) teamgenoot van GM van het Schaakhuis. Daar wordt geen interne competitie gespeeld. Zijn naam is Hans Hollander, maar bij het indelen neemt hij de naam van Helmut Friesacher over. Die moest helaas van de club af door werkzaamheden in het buitenland. Als later blijkt dat hij (dubbel) lid wilt worden, dan zet ik hem onder zijn eigen naam in het systeem.


Hans is met een rating van 2000+ een behoorlijk sterke tegenstander. Dat bleek wel toen er snel 10 zetten boek op het bord gespeeld werden. Nog eens 8 zetten later had Hans slechts 7 minuten verbruikt. Hij stond ook lang niet slecht. De foto die ik heb genomen van de notatie van Alexandr zat helaas vol fouten. Ik had al door dat Alexandr een witte zet was vergeten te noteren, zodat de witte zetten bij zwart werden geschreven en omgekeerd. Maar dan kwam ik slechts tot zet 14. Daar stond Pg6 terwijl het paard op d7 stond. Het had Pb6 moeten zijn. Daar kwam ik achter toen ik verderop Pf8 zag staan. Dat moest natuurlijk Pc8 zijn. Maar verderop zat ik echt helemaal vast. Hij moet een aantal zetten vergeten zijn te noteren. Jammer. Alexandr kwam met een heel smerig mat net.


Wederom was er een oneven aantal en Gerard Milort wilde wel weer simultaan spelen. Met wit tegen Gerard Werkhoven en met zwart tegen wederom Ruut. Ruut hield het nu veel langer uit, maar ging wel door de vlag. In de andere partij won GM een pion en leek ook positioneel wat beter te staan. In wederzijdse tijdnood maakte GM het af.


Bijdrage GM: Tsja, wel leuk weer twee partijen tegelijk, maar nu bleek dat het toch niet gemakkelijk is om mij dan echt goed te verdiepen in beide partijen. Dat blijkt vooral bij de analyse thuis met de computer. Hoewel ik beide partijen won en tussendoor ook nog goede zetten heb gedaan, de voorkeur van de Engine gevolgd heb, maakte ik ook op beide borden een paar behoorlijke blunders. Eerlijk gezegd had ik zeker wel een punt verdiend, maar dan één punt uit twee partijen. Beide potjes hadden remise kunnen en mogen worden, want tot twee keer toe wist ik een goede tot gewonnen stelling weer ‘gelijk te trekken’! Gerard verloor in een remise eindspel door een momentje van onoplettendheid, terwijl Ruut in gelijke stelling door zijn vlag ging. Tegen Gerard won ik op slimme wijze een pion in de opening, waarna ik in het middenspel de druk opvoerde en ook qua stelling in het voordeel kwam. Nadat ik op onhandige wijze alle zware stukken had geruild, bleek het eindspel van loper en paard plus zes pionnen tegen het loperpaar en vijf pionnen makkelijk remise te houden, mede doordat Gerard mijn koning handig wist af te sluiten. Pas nadat hij zijn verkeerde (ongelijke) loper liet ruilen voor mijn paard stond ik ineens weer gewonnen. Ook een op zich leuke eindspel truc met een loperoffer en een mooie ‘Hebel’ die Alexandr voorstelde bleek niet voor redding te kunnen zorgen. De doorgebroken pion kon ik nog net tegenhouden van promotie… Ruut verloor een stuk tegen eerst één en later twee pionnen, en stond toe wel enigszins verloren, maar na een onhandige zet van mij verloor ik nog een pion, waarna de winst niet meer eenvoudig was, zo die er al was…


Gerard Milort - Gerard Werkhoven


Stelling na 8.c4-c5


Ik heb dit wel eens vaker gespeeld, zowel in vluggertjes als in serieuze partijen. De bedoeling is om de ontwikkeling en tegenspel van zwart te beperken en zijn loper van c8 zwak te maken. Wit kan dan met Tb1, b4-b5 en a4 op de damevleugel spelen. Gerard W reageert met een tegenactie in het centrum, terecht, want het zwarte plan is e5 doorzetten. 8…Pe4 9.Pxe4 dxe4 10.Pd2


Stelling na 10.Pf3-d2


Pion e4 staat aangevallen, en dat lijkt vervelend. Op het logische 10…Pf7 11.Dc2 Dd5 komt Lc4 en wit is blij. Na de dek-zet (zie partij) 10…f5 is pion e6 verzwakt en kan ik mijn sneaky plannetje uitvoeren. Wel goed was hier meteen 10…e5! geweest! Na slaan op e5 slaat zwart op c5! 10…f5 (?!) 11.c6! De bedoeling van 9.Pxe4, want na slaan op c6 volgt 12.Txc6 en dan hangt zowel e6 als c7. Wit wint een pion. 11…Pf6 12.cxb7 Lxb7 13.Lxc7 De8 14.Lc4 Pd5 15.Le5 Lg5 16.Db3 Lc6 17.0-0 La4!?


Stelling na 17…Lc6-a4


Hier schrok ik wel even van deze op het eerste gezicht sterke zet, want mijn dame heeft niet veel velden meer… Gelukkig heb ik na 18.Da3 Le7 nog 19.Ld6 met redding. Ik denk achteraf dat zwart beter iets als Tc8 had kunnen spelen of voorbereiden, om de c-lijn ook in te nemen, e4 (indirect) te blijven dekken en dan snel op f5-f4 aansturen. Daar ligt immers het tegenspel van zwart. Hoe meer zetten zwart op ‘mijn’ damevleugel doet, hoe langer het duurt voor hij zelf tot aanvallen komt. Nu kom ik straks als eerste binnen op c7. 18.Da3 Td8 (nu dreigt Le7 wel) 19.Lxd5 (dit hoefde niet perse, 19.Ld6 was mss wel beter…) exd5 20.Tc7


Stelling na 20.Tc1-c7


20…Tf7 (niet 20…Tc7?? Wegens 21.Dxa4!) 21.Txf7 Kxf7 (moet, anders blijft La4 hangen) 22.Tc1 Lb5 23.Tc7+ Td7 24.Dd6 De6!


Stelling na 24…De8-e6!


Goed gezien pion d5 in staat, de dekking van de gepende toren op d7 telt immers niet mee! 25.Txd7+ Dxd7 26.Dc7? Blunder, ik moet geen dames ruilen, want ik ben de aanvallende partij. Het eindspel krijgt nu grote remisekansen. Dxc7! 27.Lxc7 Le7 28.La5 g5 29.g3 Ld6


Stelling na 29…Ld6


Wat ik nu moet zien te voorkomen is dat GW zijn zwartveldige loper kan ruilen tegen mijn paard, waarna het eindspel met ongelijke lopers remise is, ondanks de pluspion. Een eindspel met gelijke lopers met pluspion is daarentegen meestal gewonnen. Eigenlijk is de stelling nu al gelijk, want mijn koning kan niet meer ontsnappen uit de hoek, en zonder koning kan wit het eindspel niet winnen. Daarom was dame ruilen dus een blunder van mij. 30.Pb1 Ke6 31.Pc3 Ld3 32.a4 Lc4 33.b4 Kd7 34.b5 axb5 35.axb5 g4


Stelling na 35…g5-g4


Nu is mijn koning definitief ingesloten. De stelling is pot remise. Tenzij…zwart een foutje maakt… En zie wat er tien zetten later gebeurde:


Stelling na 46.(Pa4-b2), Kc6-b7??


Na een aantal zetten in tijdnood heen en weer geschoven te hebben met zijn koning tussen c6 en b7 vond GW het welletjes en bood hier remise aan. Helaas had hij net een slechte zet gedaan, want nu kan ik de ‘goede’ (ongelijke) loper ruilen, waarna mijn koning weer mee kan doen, en wit wint met zijn vrije pluspion. Had GW i.p.v. Kb7? Lb5! Gespeeld, was remise een feit geweest! En niet eens onverdiend, al stond wit wel gewonnen voordat ik zo dom was om dames te ruilen. Nu ging het snel bergafwaarts na 47.Pxc4 dxc4 48.Kf1… Wit staat nu precies binnen het ‘vierkant’ om op tijd bij het promotieveld c1 te zijn.


Stelling na 51.Kd2-c2!


Na meteen 51.Kd2-c3 Kb5 moet ik weer terug met mijn koning. Met 51.Kc2! heb ik ‘verre oppositie’ genomen! Nu is het andersom. Na 51…Kb5 52.Kc3 moet zwart de dekking van de c-pion loslaten, want zijn loper van b8 kan niet spelen bij gebrek aan velden! Er is dus tempodwang ontstaan, mede dankzij de verre oppositie. Normale oppositie is met één veld tussen beide koningen, verre oppositie is met 3 (of zelfs 5) velden er tussen. Vanwege het tempo dus, dat je dan extra hebt. Na 52…Kc6 53.Kxc4 gaf GW het op. 1-0. Naderhand stelde Alexandr nog het fraaie idee 53…f4!? voor.


Analyse na 53…f5-f4!?


Om na 54.gxf4 Lxf4! 55.exf4 e3 (een mooie ‘Hebel’) 56.fxe3 g3! Een doorbraak te forceren en misschien zelfs nog te winnen…


Analyse na 56…g4-g3


Maar wit heeft het simpele 57.e4 g2 58.d5+ en veld g1 is weer onder controle. Een beetje gedesillusioneerd gaf GW het op na Kxc4. Zonde eigenlijk, want verder had hij heel goed tegenspel geboden en het halfje lag binnen handbereik.


De partij tegen Ruut de Boer houden jullie nog even tegoed, die komt volgende week in het verslag. Deze maandag ben ik verhinderd, dus ik kan deze P2 (hulde aan Max V!) nog even bewaren voor later!


Groet, GM



Aanstaande maandag speelt het 2e thuis, dus dat zal passen en meten worden. Er zal waarschijnlijk ook op de gang gespeeld moeten worden. Groet, Hans.



Oplossing puzzel

1.b8L! Lxb8 2.Pc7 Lxd6 3.e7 Le5 4.e8T! en de zwarte dreigingen zijn eenvoudig te pareren. De beide minorpromoties zijn noodzakelijk. Na 4.e8D Kc4+ 5.Dxe5 c1D+ 6.Pxc1 is het pat. Ook na 1.b8D Kc4+ 2.Dxe5 c1D+ 3.Pxc1 is het pat.