Verslag van de laatste avond voor de zomerstop: training en simultaan

Door Gerard Milort

 

Maandag 26 juni was de laatste avond voor de zomerstop met een training en een simultaan door de clubkampioen. Nog voordat ik aan de training kon beginnen had Herman al een zeer interessante stelling op het demonstratiebord gezet uit een (groot)meesterpartij uit Cuba. Ik meende die combinatie van zwart ook gezien te hebben op Schaaksite.nl, maar wist niet meer precies wat de zetvolgorde was.

 

Zwart speelde en won…

 

Ton en Evert stelden meteen een torenoffer 1…Tg2+ voor, waarna een paard met schaak de loper op e3 kon slaan. Maar daarna werd het moeilijk. Ik probeerde nog 2…Pf4 (na het torenoffer), maar dat werkte ook niet. Ik ontdekte pas naderhand dat mijn zet de beginzet moest zijn, dus zonder het torenoffer. 1…Pf4 kost overigens wel de dame, maar daarna gaat wit wel ondekbaar mat, dus dat mag dan wat kosten. In het Open toernooi van het Capablanca Memorial 2017 in Havana speelde Alexey Fernandez ‘Epo’ Cardoso met zwart tegen Abel Fabian ‘Zeekantje’ Lopez Gonzalez inderdaad het magistrale 1…Pf4!! De dame op d7 is onkwetsbaar vanwege 2.Dxd7 Lh4+ 3.Kf1 Pe3+ mat!

 

Stelling na 3…Pf5-e3 mat

 

Wit liet de dame staan en speelde daarom 2.Lxf4 exf4 en nu dreigt hetzelfde mat opnieuw, dus vervolgde wit met 3.Pd5 Lh4+ 4.Kf1 Pe3+!! Toch! 5.Pxe3 Dh3+ 6.Pg2 Dxg2 mat! Een schitterende combinatie, achter het bord gevonden. Te moeilijk voor ons tijdens de koffie met cake 😊. Maar ja, de volgende dag lees ik in de krant dat ene Cardoso wegens Epo gebruik uit de Tour-selectie gezet is… Zo kan ik het ook!

 

Daarna kwamen de minder moeilijke kleine en grote combinaties aan de beurt die ook dagelijks in het AD staan. Die bewaar ik vaak, zodat ik deze keer wat fragmenten uit december kon laten zien die niemand meer wist. Ik heb daar geen beelden van, dus kan de opgaven hier niet laten zien.

 

Bij de koffie werden we door Veronika en Zsofia getrakteerd op taart, ter afsluiting van het seizoen. Jan Roeleveld had twee flessen Soave witte wijn meegenomen en namens de club had ik een sixpack bier en een fles rode wijn meegenomen. Wat over is gebleven kan bij de opening van het nieuwe seizoen van pas komen… Behalve de cake dan, want die blijft niet zo lang goed.

 

Toen was het tijd voor de traditionele simultaan door de clubkampioen. U raadt het al, ik was weer eens de klos 😊. Ik had (slim?!) Sherief gevraagd of hij ook een aantal borden wilde doen, maar vlak voor aanvang meldde hij zich (slim?!) af. Simultaan lijkt makkelijk, maar is moeilijk, zeker tegen tien man. Je wilt snel spelen en snel zetten, maar je onthoudt niet alle stellingen, en ook staand of lopend sta je toch anders tegen de stelling aan te kijken dan zittend achter één bord. Dat leidde ertoe dat ik op diverse borden geheel onnodig stukken weggaf en diverse combinaties over het hoofd zag.

 

De eerste die mij handig hout afhandig maakte was Lex van der Meer, die zich zo revancheerde voor de eerdere nederlaag in de laatste ronde. Koelbloedig behield hij zijn materiele voorsprong en schoof het eindspel van toren en loper tegen paard geruisloos uit! Goed gespeeld! Tegen Aat van der Toorn ging het gelijk op, totdat ik iets overzag dat mij een stuk kostte en mijn stelling deed instorten. Ook Aat kende geen genade en schoof de partij netjes naar winst. Twee nullen al!

 

Het had niet veel gescheeld of ook Evert van Dalen had mij omvergekegeld. Ietwat nonchalant had ik mijn dame buitenspel gezet, terwijl Evert met zijn dame en paard mij mat dreigde te zetten. Het mat dekken met een toren kostte mij een kwaliteit, waarvoor ik een sterk paard en een pion overhield. Maar mijn dame deed nog steeds niet mee, en de beide torens van Evert hielpen zijn dame wel. Onder druk van de tijd bood ik maar remise aan, en zoals het een dominee betaamt was Evert wel genadig en nam hij mijn aanbod aan. Tegen Herman Lucas kwam een klassieke Konings-Indisch op het bord, waarbij wit op de damevleugel actief is en zwart op de koningsaanval speelt. Onoplettend en naïef speelde ik mijn paard naar c7 zonder op te merken dat hij daar vaker stond aangevallen dan gedekt. Terugkomend van mijn ronde ging de knol dan ook linea recta de doos in. Zonder compensatie… Die moest ik nog gaan creëren. Toen ik eindelijk een stuk terug leek te winnen, ging er bij mij ook weer een stuk af. Maar met een listig schaakje wist ik de stelling toch nog gelijk te trekken, waarna ook deze partij in remise eindigde. Twee halfjes erbij…

 

Speciale vermelding verdient ook Jan Wuisters. De vroege dameruil in de moderne Leeuw leverde hem met zwart een betere stelling op en een gunstig eindspel. Met zijn loperpaar en dubbele torens zette Jan mij verder onder druk. Dat leverde hem uiteindelijk knap kwaliteitswinst op, waarna ook Jan de partij moeiteloos uitschoof. Mijn derde nul was een feit; heel goed gespeeld van Jan!

 

Tegen Cor de Jong had ik lange tijd een overwicht doordat hij zijn loper op c8 en Ta8 niet goed kon ontwikkelen. Tegen de tijd dat hij zich daar leek te gaan bevrijden liep Cor tegen een kwaliteitsoffer aan op c8, waarna ik met schaak met mijn loper op e6 kon slaan en daarna op c8. Opbrengst een stuk en een pion, en eindelijk een heel punt. Jongste lid Zsofia lette niet erg op tijdens de simultaan en liet zich te veel afleiden. Dat kostte haar wat pionnen en stukken. Ik gaf haar nog een kans mijn toren te slaan, maar dat deed ze niet, waarna ze snel verloor. Geeft niet, want ze moest toch naar huis…

 

Ook Jan Roeleveld was niet zo erg zuinig op zijn materiaal. Langzaam maar zeker verdween dat van zijn bord, en aan het eind van de partij had ik een dame, toren, loper en paard in de koningsaanval, tegen Jan R alleen een dame en wat pionnen. Dat het snel mat werd was dan ook niet vreemd. Derde winstpartij en de overall stand was weer gelijk. Totdat Martin van Velzen het op zijn heupen kreeg. Ook tegen hem liet ik gewoon een stuk in staan, zonder compensatie. Ik probeerde nog een koningsaanval met een matnet te toveren, maar de tegenaanval van Tinus bleek ook lastig te bestrijden. Te meer daar hij alle velden dekte waar ik gevaarlijk wilde worden. Dat werd ik dan ook niet, en het einde van het liedje was dat ik mijn koning moest omleggen. Ai, ai, ai…

 

Gelukkig voor mij had Ton niet zijn beste avond. In de opening verraste ik hem met 1.c4, waardoor hij niet zijn geliefde 1.d4 c5 kon spelen… In het middenspel kreeg ik aanval, en wat ik op de andere borden deed, deed Ton bij zichzelf. Hij gaf wat weg, deed wat ongelukkige zetten, en overzag wat kleine combinaties. Naast materiaalwinst kwam ook zijn koning in de verdrukking te zitten, waarna Ton vlak voordat hij mat ging opgaf. Einduitslag 4x winst, 2x remise en 4x verlies, tezamen 5 uit 10. Dat zou de clubkampioen toch beter moeten kunnen… Eens kijken of Sherief bij de opening van het nieuwe seizoen het wel aandurft om simultaan te geven, en of hij het dan beter doet dan ik!

 

Overigens, degenen die het NK volgen en eerder deze maandag de eerste partij tussen Jorden van Foreest met wit tegen zijn oude leermeester Sipke Ernst gezien heeft, weet wat ik (met wit) diezelfde avond ongeveer heb meegemaakt tijdens de simultaan…

 

Jorden van Foreest – Sipke Ernst, NK 2017

 

Stelling na 28.g2-g3

 

Geen pretje voor wit, zo’n koningsaanval tegen je krijgen. Er volgde 28…Ph3+ 29.Kf1 f5 30.Tab1(?)…

 

Stelling na 30.Ta1-b1

 

De regerend Nederlands kampioen zal niet verwacht hebben wat er nu gebeurde. Zwart offert zijn dame op e3 om de f-lijn te openen voor zijn toren! Samen met de twee paarden en de andere toren kan wit vervolgens niet meer goed ontsnappen uit het matnet dat is geweven! 30…Dxe3!! 31.fxe3 fxe4+ 32.Pf3 (om veld d2 vrij te maken voor de vluchtende koning, na 32.Ke1 is het snel mat) Txf3+ 33.Ke1 Pg2+ 34.Kd2 Tf2+ 35.De2 (wit moet de dame wel teruggeven, want op 35.Kc1? volgt Tbxc2 mat!) Txc2+! 36.Kxc2 Txe2+ en zwart won makkelijk met drie stukken tegen een toren. De pointe van het dameoffer komt het mooist tot uiting na 32.Ke1 Pg2+ 33.Ke2 Tf2+ mat!

 

Stelling na 33…Tf8-f2+ mat

 

Zo erg verging het mij niet, maar direct de volgende dag moest ook King Loek van Wely ondervinden wat het is om als oud-kampioen in het stof te bijten. Erwin L’Ami kwam met een zo mogelijk nog mooier dameoffer op de proppen:

                                                                

Erwin L’Ami – Loek vaan Wely, NK 2017

 

Stelling na 20…Le7-g5

 

Hier verraste L’Ami de schaakwereld met het prachtige dameoffer 21.Dxf7+!! Hij had heel goed gezien dat na 21…Lxf7 22.Pxf7! zwart in een soort ‘Zwickmühle’ geraakt, waardoor wit telkens met aftrekschaak stukken kan terugslaan.

 

Stelling na 22.Pe5xf7

 

Na een aftrekschaak moet zwart Kh8 spelen, want de f-lijn is onder controle van wits toren. Wit kan daarna weer terug naar f7 met zijn paard en opnieuw toeslaan. Zwart redt nog wel zijn dame met 22…Dc7, maar dan gaat de molen draaien. 23.Pxg5+ Kh8 24.Pf7+ Kg8 25.Pxd6+ Kh8 26.Pf7+ Kg8…

 

Stelling na 26…Kh8-g8

 

Maar hoe nu verder? De dame is buten bereik van het paard met een schaakje. Wel kan wit weer Pd6+ spelen en dan op e8 slaan, maar dan heeft zwart nog genoeg tegenspel met zijn dame en toren. Wit had al verder gekeken en zag dat hij met de geweldige vervolg-zet 27.Td8 torens kan ruilen en een gewonnen eindspel overhoudt. Dat komt door de zwakke onderste rij waar ook nog mat dreigt.

 

Stelling na 27.Td1-d8!!

 

Een geweldige zet, die Erwin al gezien moet hebben toen hij zijn dame offerde! Nu faalt 27…Texd8 op 28.Pxd8+ Kh8 29.Tf8+ mat! En op 27…Tbxd8 volgt 28.Pxd8+ Kh8 29.Pf7+ Kg8 30.Pd6+ Kh8 31.Pxe8 en het witte paard heeft alles opgeruimd op de dame na. Wit houdt dan een toren, twee stukken en een vrijpion over tegen die ene dame. Kansloze missie. Ook in de partij was Loek na 27…De7 28.Txe8+ Txe8 29.Pd6+ Kh8 30.Pxe8 Dxe8 31.e5! verloren. Zwart kan niet slaan op e5 wegens Tf8 mat achter de paaltjes, dus moet hij eerst h6 of h5 spelen, waarna e6 volgt en de gedekte vrijpion daar snel voor de winst zorgt.

 

Een prachtige schaakdemonstratie van beide heren, van geheel ander niveau dan het geploeter van ons in een klein kerkzaaltje in de duinen… 😉.

 

Wat kunnen we hiervan leren? Het helpt om partijen na te spelen en het helpt om combinaties te oefenen en schaakpuzzels op te lossen. Het zijn de patronen en de matbeelden die je gaat herkennen in je eigen partijen, zodat je ze op het juiste moment kunt toepassen. Behalve openingen bestuderen en eindspelen oefenen is het dus ook heel waardevol en leuk om de combinaties te bestuderen en de opgaven te oefenen. Wie zelf voor weinig geld wil oefenen kan gewoon voor € 4,95 de werkboekjes van de Stappenmethode aanschaffen en daaruit leren van de thema, patronen en oefeningen. En komend seizoen gaan we weer vrolijk verder met de lichte trainingen op basis van puzzels, partijen en praktische problemen om op te lossen. Maandag 28 augustus, voor de Groningse ‘Olle Griezen’ beter bekend als Bommen Berend, beginnen we weer. Met wat puzzeltjes, opgaven en andere spielerei… Dus, fijne vakantie en tot dan!